Proxima b, Yaşanabilir Bölge, Temas Penceresi

Dört ışık yılı uzaklığı ile Güneş’e en yakın yıldız olan Proxima Centauri’nin çevresinde bir gezegen keşfedildiğine ilişkin haberler konuyla ilgilenenler arasında büyük heyecan yarattı. Tabii bu heyecanın esas sebebi bu gezegenin Dünyanın 1,5 katı kütleye sahip olması ve yıldız çevresinde ‘yaşanabilir bölge’ olarak adlandırılan ve sıvı suyun var olabileceği bölgede yer almasından kaynaklanıyordu. Ancak, fazla heyecana kapılmadan önce durumun tam olarak ne olduğunu anlamakta fayda var.

proxima b

Son yirmi yıl içerisinde farklı yıldızların çevresinde dönen çok sayıda gezegen keşfedildi. Bu gezegenler doğrudan gözlem yoluyla değil, etraflarında döndükleri yıldızların ışığında yarattıkları periyodik sönümlemeler ya da kütleçekim etkileri nedeniyle yıldızın konumunda yarattıkları tedirgemeler aracılığıyla tespit ediliyorlar. Daha önceden keşfedilen gezegenlerin büyük çoğunluğu Dünyadan çok büyük kütlelere sahip ve gaz devleri oldukları sanılan gezegenler olsa da az sayıda Dünya benzeri olabilecek kayasal gezegenler de bulunmuştu. Ancak bunların tümü Dünya’dan çok uzakta yer alan yıldızların çevresinde yer alıyorlardı.

exoplanets

Proxima Centauri ise Güneş’in en yakın komşusu olan ve Alpha Centauri ve Beta Centauri ile birlikte bir üçlü yıldız sistemi oluşturan bir kırmızı cüce. Bu da onu erişilebilir sınırlar içerisinde kılıyor, her ne kadar yakın bir gelecekte bu pek mümkün görünmese de. Fakat, Proxima b adı verilen bu yeni gezegenin kütlesi biliniyor olmasına karşın onun kayalık bir gezegen olup olmadığı kesin değil, dahası atmosferi hakkında da herhangi bir bilgi bulunmuyor. ‘Yaşanabilir bölge’ kavramı da isminden dolayı yanıltıcı bir kavram. Gezegenin bu bölgede olması, üzerinde sıvı suyun mutlaka bulunacağı ya da yaşama elverişli olacağı ya da Dünya-benzeri olacağı anlamlarına gelmiyor ama bütün bunlar birer olasılık.

habitable zone

Esasında, elde edilen bu bulgular, yıldızların çevrelerinde gezegenlerin yer almalarının evrensel bir olgu olduğunu ve sayısız seçenek içerisinde yaşam benzeri süreçlerin ortaya çıktığı başka yerlerin de istatistiksel olarak mümkün olabileceğini gösteriyor. Tabii bu da, aşılması olanaksız görünen uzaklıklar bir yana bırakılırsa, olası farklı yaşam biçimleri arasındaki iletişim biçimleriyle ilgili spekülasyonları gündeme getiriyor. Burada da ‘temas penceresi’ kavramı ortaya çıkıyor. Yani, bir gezegende yaşam var olsa bile bu onun iletişim kurma yeteneğine sahip olduğunu veya böyle bir isteği bulunduğunu göstermiyor. Örneğin kendi gezegenimizdeki yaşamın elektromanyetik iletişim kurma yeteneği kazanması henüz çok yeni bir olgu ve gezegendeki baskın türün üyelerinin büyük çoğunluğunun gezegen dışı iletişim konusunda isteğe sahip olduğunu düşündüren hiçbir sebep de yok. Türümüz üyeleri daha çok gezegen üzerindeki kaynaklar için birbirleriyle sonu gelmez çıkar çatışmalarına girmekle meşguller.

temas

‘Temas penceresi’ kavramına göre az gelişmiş ya da çok gelişmiş yaşam biçimleri iletişim konusunda isteksiz olurken, henüz gelişme ve merak aşamasında olan kısım iletişime istekli oluyor. Bu da iletişim olasılığı penceresini oldukça daraltıyor. Gezegenimizdeki yaşamın da az gelişmişlik ve merak aşamaları arasında bir yerlerde olduğu düşünülürse, gezegen dışı hayaller kurmak için zamanın henüz erken olduğunu söyleyebiliriz.

Reklamlar
Bu yazı Kategorisiz içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Proxima b, Yaşanabilir Bölge, Temas Penceresi

  1. haticeozcan2014 dedi ki:

    Reblogged this on tabletkitabesi and commented:
    zamana bizim mi ihtiyacımız var ki zamanın ilaç olması dileğiyle, zamanla…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s