Kütleçekim Dalgaları, Estetik ve Matematiksel Fantaziler

LIGO’da kütleçekim dalgalarının gözlendiği dün yapılan bir basın toplantısıyla açıklandı. Genel Görelilik Teorisinin Albert Einstein tarafından ortaya atılmasının üzerinden 100 yıl geçmişken, teorinin gözlenememiş son öngörüsü de gözlenerek evrenin işleyişini betimleyen en güzel teorilerden birinin doğruluğu bir kez daha ispatlanmış oldu. Gravitasyonla ilgili konularda çalışan kişilerin bugünkü heyecanını betimlemek kolay değil, bu gözlem evrenin işleyişine ilişkin derinlerde yatan yasaları gerçekten anlayabileceğimize yönelik bir ipucu.

ligo-gravitational-waves-detection

Kütleçekim dalgaları, uzay-zamandaki çok küçük bükülmelere karşılık geldiklerinden elimizdeki teknolojik araçlarla tespit edilebilmeleri çok zor. Sadece bu amaç için kurulan LIGO’daki çok hassas duyarlılıktaki titreşimleri ölçmeye dayalı bir sistemle, teorik olarak öngörülen dalga biçimi gözlendi. Bu gözlem, 1,3 milyar ışık yılı uzaklıktaki, güneşin yaklaşık 30 katı kütleye sahip iki kara deliğin birbirleri etrafında dolanıp birleşmeleri sırasında ortaya çıkan kütleçekim dalgalarına karşılık geliyor. Gözlenen dalga biçimi aynı zamanda Genel Göreliliğin hassas bir doğrulaması anlamına da geliyor ve teoriyi modifiye etmeye yönelik sapma parametrelerine gerek olmadığını gösteriyor. Ayrıca kütleçekim kuvvetinin taşıyıcı parçağı gravitonun varlığını ve kütlesiz bir parçacık olduğunu da ortaya koyuyor.

Black_Hole_Merger_Simulation.0.0

Böylelikle matematiksel estetiğin gerçekten de doğa yasalarının parçası olduğuna dair bir doğrulamamız daha oldu. Fakat bu sadece bizim gözleyebildiğimiz ölçekle ilgili bir durum da olabilir. İstatistiksel yasaların baskın olduğu ölçeklerde bu estetik kayboluyor olabilir. Benim de Edinburgh’ya geliş amacım olan Genel Göreliliğin genişletilmiş versiyonları süpergravite, sicim teorisi ya da loop kuantum gravite gibi matematiksel estetiğe sahip teorilerin gerçekliğine ilişkin bir doğrulamamız henüz yok. Bunlar tümüyle bizim matematiksel fantazilerimize karşılık geliyor olabilirler. Ancak Einstein’ın dehasının yüz yıl önce ortaya çıkardığı estetiğin, doğanın bir parçası olduğu artık kesin.

gravitational waves

Şimdiye kadar evreni sadece elektromanyetik dalgalar aracılığıyla gözlemleyebiliyorduk, artık evreni kütleçekim dalgalarıyla bambaşka açılardan görüp duyabileceğimiz bir dönem başlıyor. İnsanlığın önündeki önemli ilerleme noktalarından birine karşılık geliyor olabilir bu, tabii öncesinde ilkel dürtülerle güdülenmiş anlamsız savaşlarla kendi kendimizi yok etmezsek. Bu tarihi ânı canlı yayında birlikte izlediğimiz ve kutladığımız José, James, Andrea ve Joan’a teşekkürler…

ligo waves celebration

Reklamlar
Bu yazı Kategorisiz içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Kütleçekim Dalgaları, Estetik ve Matematiksel Fantaziler için 2 cevap

  1. Zenist dedi ki:

    Once sunu yasiyor insan farkindaligini yakaladiginda,tanrim nasil olurda butun bunlardan bihaber yasarim,akabinde hemen lollooop gecmise bakis ve sartlar diyor,sonra,of habire didikle,bir sure sonra sakinlik basliyor,merak gittikce cogaliyor,finalde tabi evet finalde eger ki ebeveynlerim daha iyi birer gozlemci olabilselerdi belki bende bugun ahhh nefesimin kesildigi tum bu fizik konularinin ugrasani,daha iyi bir bileni olabilirdim.Neyse serzenis ve keskeler cok yoktur aslinda dilimde.Gelelim sadede :)Bu saat oglen yemek saati,sistemin verdigi gereklere bakinca,ama benim sartlarimda uyumaya ramak kala :(Finalde yakaldim blogunuzu,uzunca bir suredir fizik evren varolus iste uzantisi her konu oyle heyecanlandiriyor ki beni ;) Yine nerden basladi nerde bitti bu uzun gecemin sonu,evet organik beslenme florurden nasil kurtulurum hologramik detaylar yokuz aslinda,variz,hayir hayir yokuz yahu derken yine fizik ah fizik okumaliyim bu yastan sonra gidip fizik egitimi almaliyim diye diye fizik iste FiZiK ve Tanri :) Hic yoklamiycam ne yazdigimi oylece salivericem zira kapaniyor goz kapaklarim(boylesi vakitlerde biraz devrik sacma eksik bozuk yaziyor oluyorum affola :(( ) Sadece sevgiler demek icin harciyorum son enerjimi ;)

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s