Parlayan Buzullar, Elektrik Yiyen Bakteriler

Geçmişteki buzul çağları boyunca Dünya’nın tamamına yakınının buzullarla kaplandığı dönemler olmuştu. Günümüzde ise buzullar kutuplarda ve yüksek dağların tepelerinde bulunuyorlar sadece. Sanılanın aksine buzullar sabit değil hareketli oluşumlardır ve bir nehire benzer şekilde ama çok yavaşça ilerlerler. Bu hareketlerinin sebebi ise aşırı ağırlıklarının altlarındaki tabakaya uyguladığı basınçtır. Bu kadar fazla ağırlığa ulaşmaları da kar yağıp buz olduktan sonra eriyecek sıcaklığa ulaşamadan yeniden kar yağarak üst üste birikmesinden kaynaklanır. Yine de havalar bir miktar ısındığında bir kısmı eriyerek taze su kaynağı olarak işlev görürler. Buzulların ilerleme hızları yüzeyle yaptıkları sürtünmeye bağlıdır ve ortalama olarak günde bir metre kadardır. Aşağıdaki resim Patagonya (Arjantin)’deki meşhur Perito Moreno buzuluna ait.

perito moreno

Kutuplarda yer alan buzulların deniz kıyısındaki bazı parçaları kopup buz dağlarını meydana getirirler. Buz dağları denizde yüzen hareketli ve çok değişik biçimlere sahip olabilen kütlelerdir. Bu konuya girmemin nedeni geçtiğimiz günlerde Antarktika’daki Cierva Cove bölgesinde yer alan buz dağlarından birisinin Alex Cornell tarafından çekilen harika fotoğraflarıyla karşılaşmam. Olağan beyaz rengin aksine bu buz dağı yeşil-mavi parlak bir renge sahip. Bunun nedeni aşırı yoğun buzun kırmızı renkli ışığın bir kısmını soğurup maviyi yansıtması. Aşağıdaki fotoğrafları ilk gördüğümde beni çok etkilediler.

alex_cornell_antarctica-1

alex_cornell_antarctica-2

alex_cornell_antarctica-3

Son günlerdeki başka bir gelişme ise karbon yiyecek kaynağına ihtiyaç duymayan ve elektrik nefes alan ve yiyen bakterilerle ilgili. Bildiğimiz anlamdaki canlıların metabolizması kabaca yiyecek olarak yenilen glukozdaki fazla elektronların nefes alınan oksijene aktarılmasıyla oluşan elektrik akımından kaynaklanan enerjiye dayanır. Ancak New York’daki Oneida Gölünde yer alan Shewanella bakterileri bunun yerine karbonhidratlardan sağladıkları elektronları göldeki magnezyum oksitin üzerine aktararak ortaya çıkan elektrik akımıyla enerji sağlıyorlar, yani elektrikle nefes alıyorlar. Bunun yanı sıra bazı metallerden elektron sağlayıp metabolizmadaki akımı tamamlayan yani elektrik yiyen bakterilere de rastlandı.

shewanella_oneidensis

Bütün bunlar canlılığın çok farklı biçimlerinin olabileceğini gösteriyor. Yeterli Güneş ışığı ve besinin bulunmadığı ortamlarda canlılar çeşitli minerallerden elektron sağlayarak varlıklarını devam ettirebiliyorlar. Bu da Mars, Europa ya da Titan gibi Dünya dışı bölgelerdeki yaşam arayışlarında farklı alternatiflere de bakılması gerektiği konusunda bir ipucu sağlayabilir.

Reklamlar
Bu yazı Kategorisiz içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s