Şehirler, Seyyahlar, Yer-Olmayanlar

Güzel bir manzarayı güzel yapan nedir? Renkler, çeşitlilik, sadelik, farklılık? Dediklerine göre içerdiği hareket ve karmaşa miktarıymış onu güzel yapan. Bakabileceğimiz ayrıntıların sayısı arttıkça daha bir güzel görünürmüş gözümüze. Öyledir belki. Deniz kıyısında dalgaların hareketini izlemek ya da sabit gibi görünen bir şehre kuşbakışı bakıp içindeki küçük değişimleri gözleyebilmek güzellik hissi verir belki insana. Şehirler, içinde yaşadığımız zaman pek hoş görünmezler çünkü, dışarıdan, bir parçası olmadan bakmak gerekir aksi duyguyu hissedebilmek için. Farklı biçimlerin, farklı yerlerin hareketlerini gözlemleyebilmek, tümüyle dışarıdan ve varlığını hissettirmeden.

Bu yüzden değişik yerleri gezip görmek ister insan belki. Değişik bir manzara, hızlı bir bakış, kısa süreli farklılıklar ve sonra rutine geri dönüş. Turist denen şimdiki gezginlerin yaptıkları şey budur esasen, ulaşımın kolaylığı bunu sağlamış durumda. Oysa eski seyyahlar böyle değillerdi, yavaş yavaş, ağır ağır gezerlerdi. Evliya Çelebi’nin 1600’lü yıllarda tüm Osmanlı coğrafyasını dolaşması elli yılını almıştı. Başına gelen olaylara, karşılaştığı ölüm tehlikelerine rağmen gezme tutkusunu engelleyememişti. 1300’lü yıllarda yaşayan Faslı gezgin İbn-i Batuta, Mekke’ye gitmek için çıktığı yolda hızını alamayıp Hindistan ve Çin’e kadar uzanmıştı. Dünyanın diğer yanında ise Çinli amiral Zheng He (Cıng Hı) 1400’lerin başında, komutasındaki dev gemilerle okyanusa açılmıştı. Hui kökenli olduğu için bir müslümandı ve Mekke’ye gitmek arzusundaydı, bu yolculukta yaşadığı maceralar onu o kadar heyecanlandırmıştı ki Afrika ve İran’a kadar uzanmıştı.

Eh, böyle anlatılınca kulağa hoş geliyor tabii ama eski zamanlarda yolculuk yapmak pek tehlikeliydi. Şimdilerde de tehlikeleri var elbet, ama görece daha rahat olduğunu söyleyebiliriz. Gezip görmek, ancak farklı yerler söz konusu olursa isteğe dönüşüp anlamlı olabilir. Yoksa, ben bulunduğum şehirde evimden hiç çıkmak bile istemem mesela. O karmaşanın, gürültünün, gereksizliğin içerisine karışmak yerine evimde olmayı tercih ederim. Ama bilmediğim, görmediğim farklı yerler söz konusu olup istekle de birleşmişse o zaman beni kimse içeri kapatamaz işte. Şimdilerde pek mümkün olmasa da turist yerine seyyah olmayı tercih ederdim. Eh, şimdiye kadar benim de gittiğim şehirlerin sayısı iki elin parmaklarını geçmiştir en azından, sonrasına da bakacağız artık.

Lisedeyken bir kitap okumuştum ‘Yer-Olmayanlar (Non-lieux)’ isminde. Nerden esip de okumuşum anlamış değilim. Az sayfalı oldukça sıkıcı bir kitaptı. Temel olarak mekânın anlamsızlaşmasından bahsediyordu. Eskiden topluluklar olarak mekâna bağımlı halde yaşardık, şimdi mekânlar arası yer-olmayanlar ortaya çıktı diyordu. Yani kastettiği metrolar, sinemalar, alışveriş merkezleri gibi geçici olarak bulunulan ve sürekli bağınızın olmadığı mekânlardı. Ama şöyle de bir durum var, sürekli olarak içinde bulunduğunuz bir yer sizin için artık görünmez olmaya başlar. Göl kenarındaki bir kasaba dışarıdan bakan bir göze pek güzel görünür, hele bir de kar yağdıysa daha da güzelleşir, fakat orda yaşayanlar için bu kanıksanmış bir durumdur artık, güzellik artık görünemez olmuştur. O yüzden gidilen yerde fazla kalmadan geri gelmek gerekir, o güzelliği hatırda tutabilmek için. Geri dönüp başka yerlere gitmeyi hayal edebilmek için…

Not: Fotoğraflar Batı Karadeniz kıyılarından, yaklaşık iki buçuk yıl kadar önce çekmiştim.

Reklamlar
Bu yazı Kategorisiz içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Şehirler, Seyyahlar, Yer-Olmayanlar için 2 cevap

  1. 2zler~ dedi ki:

    Evet bu yüzden yaşadığımız yerleri artık güzel görmez olmuşuz. Oysaki farkında değiliz ne kadar güzel yerlerde yaşadığımızın. ^^

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s