Kore Köylerinin Koruyucu Heykelleri

Kore’de şamanizmin tarihi oldukça eskilere dayanır. Her ne kadar şimdilerde pek yaygın olmasa da kültürel olarak alttan alta etkisini göstermeye devam eden bir gelenektir. Mudang (무당) denilen şamanların ruhlar dünyasıyla insanların dünyası arasında iletişim kurabildiklerine inanılır. Hal böyle olunca da gündelik dünyevi problemlerin çözümü için bir şamana danışmak bazılarına en iyi yol gibi görünebilir. Budizmin bu gelenekler üzerinde pek etkisi olmamış olsa da Konfüçyüsçülük geleneksel inanışların etki alanını epey daraltırken ikinci dünya savaşı sonrasında misyonerlik faaliyetleriyle birlikte hızla yayılmaya başlayan Hristiyanlığın varlığı bu halk dini geleneklerini oldukça marjinal bir konuma getirmiş durumda.

Etkisi pek fazla olmasa bile günümüzde bile varlığı hissedilen bir gelenek olduğu için Kore dizi ve filmlerinde bu konuya değinen sahnelerle karşılaşmak sürpriz olmuyor, tabii bu biraz da yönetmenin kültürel arkaplanına bağlı. Tarihi dizilerde karşılaşmak daha olası tabii, mesela ‘Jumong’ bu şaman geleneklerin fazlasıyla görülebildiği bir diziydi, ama normal romantik komedilerde de buna rastlamak mümkün. Bir keresinde can sıkıntımı gidermek için internetten bir Kore televizyonu izlerken (tamam kabul ediyorum, can sıkıntısı gidermek için garip bir yöntem ama o zaman işe yaramıştı) bir diziye rastlamıştım. Üç genç kız kırmızı elbiseler giyip evlilik tavsiyeleri almak için bir şamana gidiyorlardı. Sonunda iş teneke çalıp garip hareketler yapmakla sonuçlanıyordu ama oldukça komik bir sahneydi, fakat maalesef dizinin adını bilmiyorum. Bir de uçakta izlediğim bir Kore filmi vardı ki konusu tümüyle modern bir şaman olan genç bir kadın etrafında gelişiyordu. İş yapmak için iyi günler, doğum tarihleri gibi konuların etrafında dönen bir komedi filmiydi, epey eğlenmiştim doğrusu ama filmin ismini hatırlamıyorum (çok kötü çok kötü, halbuki bu kadar unutkan değilimdir ama çok fazla önemsememişim demek ki), araştırıp bulabilirsem burda paylaşırım belki.

Konu dallanıp budaklandı ama benim bahsetmek istediğim esas şey başkaydı. ‘Welcome to Dongmakgol’ filminde konu edilen köyün girişinde bazı garip heykeller vardı. Ne olduklarından orda pek bahsedilmemişti sanırım, işte şu aşağıdaki resimlerdeki gibi görünüyorladı.

Bu heykeller meğer şamanizmle bağlantılı, köyleri kötü ruhlardan koruyan totemlermiş. Günümüzde hâlâ kıyıda köşede kalmış dağlık köylerin girişlerinde bu garip heykellerden bulunuyor. Aslında bu koruyucu heykellerin üç farklı çeşidi var. Bence en ilginçleri tahta ya da taşın oyulmasıyla yapılan, ağızları açık garip yüz biçimlerinden oluşan ve Jangseung (장승) adı verilenler. Bu türden olanlar arasında değişik, ilginç ve bazen korkutucu yüzler ortaya çıkabiliyor. Bunların yanı sıra bir sopanın üzerine konulan kuş figürleri ve yaşlı bir ağaca bağlanan çeşitli renklerdeki bezler de aynı işlevi görebiliyor. Köylerin girişinde bulunan bu koruyucu heykellerin dikilme amaçları ise iyi hasat için ya da salgınlardan korunmak için topluca ayin yapmada kullanılmaları.

Bu yüz heykellerinin şamanist halk dini gelenekleri açısından işlevleri bana pek tatmin edici gelmese de sanatsal olarak ilginç ve güzel bulduğum nesneler olduklarını söylemeliyim. Gerçeküstü bir abartı içerdiği için komik bir yanları olduğu da söylenebilir tabii. Ayrıca dikkat ettiyseniz heykeller genellikle uzun ve ince bir yapıya sahipler, oysa Dongmakgol’dekiler yuvarlak ve tombuldu. Bu da o köyün biraz garip olduğuna yapılan bir vurguydu sanırım. Bir de bunlar bana Büyük Okyanus’un ortasında diğer kara parçalarına pek uzak minicik bir ada olan Paskalya Adasındaki volkanik kayalardan oyulma moai adı verilen dev yüz heykellerini anımsattı. Farklı yerlerdeki insanları aynı sonuca götüren bir düşünce zinciri ya da sadece bir tesadüf?

Reklamlar
Bu yazı Kategorisiz içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Kore Köylerinin Koruyucu Heykelleri için 7 cevap

  1. 2zler~ dedi ki:

    Yaratıcı ve korkunç. Gece gidemem ben o köylere falan. :)

  2. nabrut dedi ki:

    ilk resimdekiler var ya görünce içime ruh kaçmış gibi oldum oy oy o y:)))

  3. makinosev dedi ki:

    şamana giden kadınların dizisi the woman who want to marry’di :D yazının ilk satırlarını okurken de ilk aklıma o dizi gelmişti :D sonra baktım ki sende o diziden bahsediyorsun , içimde kalmasın hemn söyeleyiverdim diziyi ama filmi çıkaramadım bende.
    Jangseung’ a da bayıldım yalnız, sanki ilk anime karakterleri bunlarmış gibi :P
    ellerine sağlık, yine zevkle okduk :)

    • 희망 dedi ki:

      Sen söyleyince araştırıp baktım da evet o diziymiş, oyuncuları görünce hatırladım :) Diğer bölümlerini pek bilmiyorum ama o sahneyi komik bulmuştum.
      Dongmakgol’ün heykelleri biraz daha sevimliler sanki ama diğerleri de sanatsal açıdan güzel bence.

  4. Geri bildirim: Obangsaek uma expressão do espírito coreano - Disaro.co

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s