Erişte, Ramen, Spagetti ya da Buğday mı Pirinç mi?

Doğu Asya’da insanlar acıkınca, bu açlıklarını hemencecik gidermek için ilk akıllarına gelen şey nedir? Tabii ki ramen. Çabuk ve kolay yapılabildiğine göre bu kadar rağbet görmesi de şaşırtıcı değil. Fakat tadı konusunda rivayet muhtelif. Yerlilere sorarsanız tabii ki pek güzel ve şapır şupur yenebilecek bir şey. Ancak yabancılara sorarsanız hepsi aynı şeyi düşünmüyorlar, kimisi tadını beğenmez, kimisi kokusunu beğenmez, kimisi kıvamını beğenmez, bunun yanı sıra beğenenleri de mevcuttur elbette. Ben de rameni güzel bulanlardanım, yani yediğim en güzel şeylerden biri değil tabii ki de, ama yenmeyecek bir şey de değil. Çoğunluk da böyle düşünüyor olmalı muhtemelen (varsayım ve genelleme).

Yalnız, bu ramen dediğimiz şey pek de öyle farklı bir şeymiş gibi gözükmüyor değil mi? Biz buna benzer şeyleri önceden de biliyorduk aslında. Annelerimizin yaptığı erişteler mesela, tamam biçimler biraz farklı olabilir ama mantık aynı. Sonra spagetti var, bu sefer biçim de uyuyor. Peki bunlar, farklı kültürlerde tesadüfen ortaya çıkan benzerliklerden mi ibaret? Tabii ki hayır, esasında tüm bunların birbiriyle bağlantısı var. Yani bu üç şeyden bahsederken farkında olmadan aynı şeyden bahsediyoruz. Bu, çok şaşırtıcı bir durum değil ama pek de görünürde olmayan bir gerçek. Burada bahsettiğim ortak nokta, hepsinin buğday hamurundan yapılmaları değil sadece, hamura verilen bu özel biçimin aktarılması söz konusu olan.

Bütün bu hikâye nasıl başladı? Hamuru ince şeritler haline getirip haşlama işini ilk kim akıl etti? Buğday ununa ilişkin ilk izler bundan 7000 yıl öncesine Batı Asya’ya dayanıyor. İlk erişte kalıntıları ise günümüzden 4000 yıl öncesine ait ve Orta Asya’da bulunmuş (günümüzde Çin sınırları içerisinde kalan bir bölgede). Buradan da Asya’nın daha orta kesimlerine ve Çin’e doğru yayılım devam etmiş. İşte bizim bildiğimiz erişte, bu Orta Asya’ya aktarılan kola karşılık geliyor. Bu basit besin tabii ki Çin’de çok popüler oldu, çünkü ucuz, besleyici, çabuk hazırlanabilen, sıcak ya da soğuk yenebilen, yıllarca saklanabilen ve bir yerden bir yere aktarımı kolay olan bir besindi. Dolayısıyla Japonya, Kore ve Vietnam’a doğru yayılımı da çok kolay oldu. Bununla da kalmadı, 2000 yıl önce önemli bir ticaret merkezi olan güney Çin’deki Guangzhou şehrine gelen Arap tüccarlar yoluyla da Batı Asya’ya ulaştı. Araplar vasıtasıyla da Sicilya üzerinden İtalya’ya aktarıldı (Sicilya bir zamanlar Arapların kontrolündeydi). İtalyanlar da buna kendilerine göre bir nitelik katarak spagetti adını verip Avrupa’ya tanıttılar (Tıpkı pizzanın da aslında Sicilya üzerinden İtalya’ya aktarılan pideden başka bir şey olmaması gibi).

Bu tür hikâyeler benim hoşuma gider. Birbirinden farklı olduğunu zannettiğimiz şeylerin aslında çok basit bağlantıları olduğunu görmek insana değişik bir keyif veriyor. Bir süre önce KBS World kanalında bu konuyla ilgili ‘Noodle Road’ isminde bir belgesel izlemiştim. Birer saatlik yedi bölümden oluşuyor ve internet üzerinde bulabilmek mümkün sanırım. Çok güzel görüntüler eşliğinde, eriştenin tarihinin izinde değişik yerlere götürüyor sizi. Tabii izlerken fena halde karnınız acıkıyor, her çeşit erişteden tek tek yemek istiyorsunuz, o yüzden eğer izlemeyi düşünürseniz önceden hazırlıklı olun derim. Ben de izleyeli uzun zaman olduğu için tekrar izlemeyi düşünüyorum, o acıkma hissi eşiliğinde eriştelerin yapılışını görmek çok keyifliydi.

Tabii burada benim bahsettiğim hep buğday eriştesiydi. Bizim bildiğimiz erişte de ramen de spagetti de buğday hamurundan yapılır. Oysa Asya’nın bu duruma kattığı bir yenilik var aslında; buğday yerine pirinç hamuru kullanılarak yapılan pirinç eriştesi. Buğdaydan yapılanlar arasında en çok bizim anladığımız anlamdaki erişteyi seviyorum tabii ki ama ikinci sırada da galiba pirinç eriştesi geliyor benim için. Esasında pirinç eriştesinin kendine özgü bir tadı yok, hatta tatsız bile denilebilir, ancak çok hafif bir besin, yemiş olanlar demek istediğimi anlayacaktır. Bu tatsızlığı gidermek için yanında kendi hazırlayacağınız bir sosla birlikte yemeniz gerekiyor. Pirinç eriştesinin değişik biçimleri var, yassı şeritler halinde olanları olduğu gibi çok ince şeritli olanları da var, işte bu çok ince şeritliyi ben daha çok seviyorum. Büyük marketlerde rastlamak mümkün, yabancı kökenli paketlerde ‘rice noodle’ ya da ‘rice vermicelli’ yazısından anlaşılabilir. En önemli ayırt edici özelliği de sarı renkli buğday eriştelerinin aksine bembeyaz renkte olması.

Sadece belgeseli izleyince değil bu yazıyı yazınca da karnım acıktı, en kısa zamanda ramen ve pirinç eriştesi alıp ağzımla kulaklarım arasındaki mesafenin kısalmasını sağlamalıyım.

Reklamlar
Bu yazı Kategorisiz içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

18 Responses to Erişte, Ramen, Spagetti ya da Buğday mı Pirinç mi?

  1. fcinbat dedi ki:

    pirinç eriştesi çiğnenmiyor, sadece yutuluyor. bir de soğuk yeniyor, ramen gibi sıcak yapmıyorlar genelde.

  2. Selamlar çingu senin yazılarını hep severek okuyorum hatta bloguna bayılıyorum ama nedense hiç yorum yazmamıışım ama bu yazıyı zor bitirdim hemen yorum yazmalıyım,hemen yorum yazmalıyım diye.Böyle bilgilere bayılırım ben galiba sen de benim gibisin eriştenin tarihini öğrenmek için ben de deli gibi saatlerce belgesel izleyebilirim.Bir şeylerin tarihini,nerden geldiğini,neden öyle olduğunu merak ederim ve araştırırım saatlerce bilgisayarın başında saatlerce alakasız bir konu için araştırma yapabilirim,hiç sorun olmaz :D :D Velhasıl kelam yazın enfes olmuş.Takipteyim gerçi hep takipteydim ama :D :D

    • 희망 dedi ki:

      Teşekkür ederim :) Merak etmek güzeldir, bir şeyi kendinin araştırıp cevabını bulmanın keyfine eşdeğer bir şey bulmak zordur, çünkü yaşadığını hissettirir. O zaman sen de araştırıp öğrendiğin şeyleri bizimle paylaş, başka meraklılar da öğrensin :)

  3. dib dedi ki:

    noodle road kesinlikle acıktırıcı, ama okurken tampopo isimli film aklıma geldi ve iştahım hemen kapandı :) yemek üzerine izlediğim en orjinal filmlerden galiba, kaç zaman sonra bile insanın aklına gelebiliyor

    • 희망 dedi ki:

      Bahsettiğin filmi izlemediğim için bir şey diyemiyorum ama eski tarihli ve değişik bir filme benziyor. Eğer dediğin gibi iştah kapatıcıysa, noodle road izleyip iştahımın açılmasını tercih ederim :)

      • dib dedi ki:

        değişik sahneleri var :) “iyi ramen nasıl yapılır”ın altında yemek kültürü-alışkanlıkları etrafında geçen kısa hikayeleri var özetle. tavsiye ederim eski ve bazen yavaş giden filmleri izleyebiliyorsan -herkes sevmiyor o türü-
        kimileri iştah açıcı bulsa da noodle roadla kıyaslanamaz, itiraf etmeli

      • 희망 dedi ki:

        İlginç gibi görünüyor, bir ara bakacağım, tavsiyen için teşekkürler.

  4. diaboloviolette dedi ki:

    güzeldir bilgiyi takip etmek.. lezzetli bir yazı olmuş :)

  5. Pakize dedi ki:

    Merhaba, noodle road belgeselini internetten buldum ama ingilizce alt yazısını bulamadım. Alt yazıyı veya ingilizce alt yazı eklenmiş halini nereden bulabilirim, yardımcı olabilir misiniz? Teşekkür ederim.

  6. Merhaba,
    Bu yazının üzerinden çok zaman geçmiş ama bir iki şey söylemeden geçemeyeceğim. Çin yemeklerini oldum olası severim ve Türkiye’de aslına uygun (bu mümkün) ve ucuz (işte bu zor:)) Çin yemeği bulamayacağımı anladığımda kendim bir şeyler yapmaya karar vermiştim. Kore dizileri izlemeye başladıktan bu yana ise Kore yemeklerini merak etmeye başladım. Pirinç kekini araştırırken de şanslıyım ki sizin bu çok keyifli blogunuzu buldum. Teşekkür ederim bilgiler için, hemen Noodle Road’u indirmeye başladım (kaynak kısıtlı görünse de), bakalım dili ne çıkacak. Ben Korece orijinalinden, İngilizce altyazılı tercih ediyorum, çünkü aynı zamanda kendi kendime Korece öğrenmeye çalışıyorum. Ayrıca Tampopo’yu da (Teşekkürler dib) indiriyorum. Sırf ramen üzerine olduğu için çok da başarılı olmayan Ramen Girl ismindeki filmi bile izlemiştim, bakalım bunlar nasılmış. Bu arada önceki gün kendi yaptığım erişte ile ilk erişte çorbamı yaptım, fena değildi. Darısı kimbap ve pirinç kekinin başına:)

  7. lee min ho dedi ki:

    Tadi gercekten cok guzel

  8. derya havva gül dedi ki:

    allah aşkına biliyorsan noddle nasıl apılır hamuru yapılışı malzemeleri filan bana bir mesaj atsana ya çok merka eidyorum hiç bir yerde bulamadım :D adım bana yanıt verirsen bana facebook hesabımı veriirm bana özelden yazarsınyada burda yorumda paylaşabilirsin lütfen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s